ABN Amro hielp Lehman bij manipulatie

ABN Amro blijkt Lehman Brothers geholpen te hebben bij het oppoetsen van de boekhouding. Vanaf begin 2008 wordt de bank genoemd als tegenpartij bij de zogenoemde 'repo 105'-constructies, waarmee Lehman een deel van de schuld verdoezelde. Dit blijkt uit het vrijdag verschenen onderzoeksrapport van de jurist Tony Valukas naar het bankroet van Lehman Brothers in september 2008.

ABN Amro blijkt in een vrij laat stadium betrokken te zijn geraakt. In de voorgaande jaren heeft Lehman vooral zaken gedaan met Mizuho, Barclays, UBS, Mitsubishi en het Belgische KBC. In 2008 wordt het echter steeds moeilijker om tegenpartijen te vinden voor de dubieuze transacties. Op dat moment worden ABN Amro - waarvan het betreffende onderdeel op dat moment al is overgenomen door Royal Bank of Scotland - en Deutsche Bank betrokken.

De reden dat het alle niet-Amerikaanse zakenbanken zijn die als tegenpartij optreden, is een gevolg van het feit dat de transacties via het in Londen gevestigde onderdeel Lehman International plaatsvonden. De methode die Lehman vanaf het jaar 2001 gebruikt is namelijk van het begin af aan discutabel. Amerikaanse advocatenfirma's weigerden goedkeuring aan de transactie te geven. Het in Londen, met zijn rekkelijker financiële toezicht, gevestigde Linklaters gaf indertijd haar fiat.

Manipulatie boekhouding

Volgens Valukas hebben andere banken in de loop der jaren ook gebruik gemaakt van de manipulatie van de boekhouding. Maar toen vanaf medio 2007 grotere transparantie werd gevraagd van banken, zijn andere banken ervan afgestapt. Ook binnen Lehman waren er tegenstanders. Bart McFade, in de laatste maanden voor het faillissement president van Lehman, noemt het in het rapport 'een van de drugs waar we gebruik van maakten'.

De banken die betrokken zijn bij de transacties zijn zich terdege bewust van de noodzaak bij Lehman om deze 'drugs' te blijven gebruiken. In het onderzoeksrapport wordt beschreven hoe tegenpartijen een extra hoge rente berekenen voor de constructies om de balans te manipuleren.

Mike McGarvey, een oud Lehman-handelaar die nog steeds betrokken is bij het afwikkelen van de posities van de failliete bank, zegt in een in het rapport geciteerde e-mail: 'Iedereen weet dat 105 een manier is om tegoeden buiten de balans te plaatsen. Dus tegenpartijen rekenen op belachelijk hoge vergoedingen.' Hij wijst een beschuldigende vinger naar de Japanse bank Mizuho: 'Zij draaiden de duimschroeven aan.' De manipulatie van cijfers was in 2008 voor Lehman van levensbelang. Als de bank open was geweest over haar financiële situatie, had de bank al veel eerder het vertrouwen van kredietbeoordelaars en beleggers verloren.

Stresstesten

Uit het rapport van Valukas blijkt dat de manipulatie niet beperkt bleef tot het buiten de balans plaatsen van tegoeden. Zo werden de meest risicovolle bezittingen van Lehman (vastgoed, en de bezittingen van private equity en hedgefondsen) in het laatste jaar van Lehman als zelfstandige bank gemakshalve buiten de verplichte stresstesten van bezittingen gehouden. En zelfs met deze omissies kon Lehman niet binnen de eigen criteria blijven, stelt Valukas.

Het probleem met deze bezittingen was dat ze zo illiquide waren - ze konden slechts met monsterlijke verliezen worden verkocht - dat Lehman geen andere mogelijkheid zag dan de schuldquote via dubieuze transacties omlaag te brengen. Deze zogenoemde 'repo 105'-transacties werden door Lehman sinds 2001 gebruikt.

Bron: FD